To właśnie w Józefowie Dużym w gm.Serokomla 14 kwietnia 1940 roku doszło do pierwszej podczas II Wojny Światowej na Podlasiu masowej egzekucji mieszkańców.

Od zbrodni w Józefowie Dużym minęło ponad 80 lat, a na jaw wychodzą nowe fakty. Wieloletnie już badania nad wydarzeniami z kwietnia 1940 r. prowadzi Ryszard Biesak z redakcji pisma "Wieści z Małego Mazowsza". Z jego badań wynika, że mord w Józefowie był jedną z akcji prowokacyjnych, które miały na celu wymordowanie ludności polskiej. Niemcy szukali pretestu do swoich akcji odwetowych.

Akcja była zaplanowana, a rodzina Kasnera odpowiednio wytypowana do tego celu, ponieważ według zeznań świadków za bardzo sprzyjała Polakom. Nie padła ofiarą napadu rabunkowego. Jej śmierć była potrzebna Niemcom do odwetu.

- Nasza wersja jest taka, że to była prowokacja niemiecka. Takich prowokacji było dużo w tamtym czasie, między innymi w Radawcu czy w Rudnie. W tej historii było za dużo zbiegów okoliczności, trudno uwierzyć, że to było na tle rabunkowym. Wszystkie nasze badania oparliśmy na zbiorach archiwum państwowego w Lublinie, Siedlcach, Radzyniu Podlaskim, archiwach IPN, a także archiwach niemieckich i szwajcarskich - informuje Ryszard Biesak. - Mamy dość pokaźny zasób wiedzy. Przekazujemy to na spotkaniach, jakie odbywają się między innymi ostatnio w Zakępiu oraz na łamach "Wieści z Małego Mazowsza".

Jak informuje Ryszard Biesak, dużo jest faktów, o których nikt nie wiedział. Niemcy podczas rozstrzelania Polaków zostawili 30 z nich. 15 wysłali z wozami, aby zwozili ciała, reszta kopała dół na ciała. Potem zabili również tych 30.

W Józefowie znajduje się pomnik przedstawiający kobietę bolejącą, a w tamtym roku poświęcono tablice z nazwiskami pomordowanych. Co roku obchodzona jest rocznica tej zbrodni.

Poszukiwania pamiątek

W planach jest wydanie książki z wynikami badań. W związku z tym cyklicznie odbywają się spotkania, na których Ryszard Biesak opowiada o swoich ustaleniach.

- Mamy materiał ponad 8000 tysięcy stron - dodaje.

Jedno ze spotkań odbyło się 24 kwietnia 2022 r. Zakępiu. Wśród gości obecni byli proboszcz parafii w Serokomli ks. kanonik Henryk Domański, poseł Sławomir Skwarek, wójt gminy Adamów Karol Ponikowski, dyrektor biblioteki w Adamowie Iwona Adamska, radny Gminy Adamów Adam Basak, sołtys sołectwa Zakępie Renata Alikowska oraz liczna grupa osób zainteresowanych tematem.

Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Józefów Duży poszukuje pamiątek lub dokumentów związanych z tym wydarzeniem. Wszystkie zostaną zwrócone ich właścicielom.

Poszukiwane są informacje, pamiątki, pamiętniki, fotografie, które można wykorzystać w dalszej pracy nad lokalną historią. Oczywiście zostaną one zwrócone do właścicieli.
Email: redakcja.malemazowsze@gmail.com
Ryszard Biesak Tel. 503189666
Można także kontaktować się przez fb Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Józefów Duży

Dziękujemy za udostepnienie zdjęć i materiałów p.Renacie Alikowskiej i p.Dariuszowi Kołodyńskiemu

Więcej w aktualnym wydaniu WSPÓLNOTY ŁUKOWSKIEJ

Ryszard Biesak (1)

Zbrodnia w Józefowie - nowe fakty