Węże do mleka w zakładzie produkcyjnym. Co decyduje o ich bezpieczeństwie i trwałości?

Dlaczego materiał węża ma tak duże znaczenie?

Przemysłowe węże do mleka pracują w bezpośrednim kontakcie z produktem spożywczym. Dlatego ich warstwa wewnętrzna powinna być wykonana z materiału dopuszczonego do kontaktu z żywnością. Ważna jest także odporność na tłuszcze mleczne, środki myjące oraz dezynfekujące. W praktyce stosuje się między innymi mieszanki gumowe, tworzywa termoplastyczne oraz materiały wzmacniane. Każde z nich ma inną elastyczność, zakres temperatury pracy i odporność chemiczną. Nie wystarczy więc kierować się wyłącznie średnicą przewodu. Równie istotne jest to, czy wąż zachowuje neutralność wobec mleka i nie wpływa na jego zapach, smak ani skład. Gładka powierzchnia wewnętrzna ogranicza osadzanie się resztek produktu. Ułatwia też płukanie instalacji po zakończeniu pracy. W branży mleczarskiej ma to szczególne znaczenie, ponieważ nawet niewielkie pozostałości mogą sprzyjać rozwojowi drobnoustrojów.

Jakie parametry techniczne są kluczowe w codziennej pracy?

Wąż do mleka powinien być dopasowany do warunków konkretnej instalacji. Inne wymagania dotyczą przewodów ssawnych, a inne tłocznych. Znaczenie ma także długość odcinka, rodzaj pompy, ciśnienie robocze oraz sposób prowadzenia węża. Najczęściej analizuje się kilka podstawowych parametrów:

•      średnicę wewnętrzną i zewnętrzną,

•      zakres temperatury pracy,

•      ciśnienie robocze i rozrywające,

•      promień gięcia,

•      odporność na podciśnienie,

•      rodzaj wzmocnienia,

•      zgodność z normami dla kontaktu z żywnością.

Zbyt mała średnica może ograniczać przepływ i zwiększać obciążenie pompy. Z kolei przewód o niewłaściwej sztywności będzie trudny w obsłudze, zwłaszcza przy częstym przepinaniu. W zastosowaniach przemysłowych liczy się więc równowaga między elastycznością a odpornością na odkształcenia. Węże oferowane przez MiDaTech są dobierane ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki instalacji, rodzaju przesyłanego medium oraz warunków mycia technologicznego.

Temperatura, mycie i odporność chemiczna w instalacjach mleczarskich

Procesy mleczarskie nie kończą się na samym przesyle surowca. Instalacje są regularnie płukane, czyszczone i dezynfekowane. Wąż musi więc wytrzymać kontakt z wodą o podwyższonej temperaturze oraz preparatami stosowanymi w systemach mycia. Odporność chemiczna ma bezpośredni wpływ na żywotność przewodu. Materiał słabo dopasowany do środków myjących może twardnieć, pękać albo tracić elastyczność. W konsekwencji rośnie ryzyko nieszczelności, a wraz z nim ryzyko zanieczyszczenia produktu. Istotny jest również zakres temperatury pracy. Mleko może być transportowane w różnych etapach procesu technologicznego, także po obróbce cieplnej. Wąż powinien zachowywać parametry zarówno podczas standardowej eksploatacji, jak i krótkotrwałych skoków temperatury.

Jakie ryzyka wiążą się z niewłaściwym doborem węża?

Nieodpowiedni przewód może powodować spadki wydajności, trudności z utrzymaniem higieny oraz szybsze zużycie elementów instalacji. Szczególnie problematyczne są mikropęknięcia, załamania i utrata szczelności przy złączach. Takie usterki nie zawsze są widoczne od razu, ale mogą wpływać na bezpieczeństwo całego procesu. Ryzykiem jest także stosowanie węży bez jasnej informacji o dopuszczeniu do kontaktu z żywnością. W przemyśle mleczarskim oszczędność na przewodzie może prowadzić do kosztów związanych z reklamacjami, przestojami lub koniecznością czyszczenia instalacji poza harmonogramem. Dobór węża powinien więc uwzględniać nie tylko bieżące warunki pracy, ale też częstotliwość mycia, intensywność użytkowania i sposób przechowywania. Ograniczeniem bywa również starzenie materiału, dlatego nawet dobrze dobrany przewód wymaga regularnej kontroli technicznej.