Co zrobić, gdy utracimy paszport – kilka cennych informacji

Jeżeli zgubisz paszport w Polsce lub stwierdzisz jego kradzież, powinieneś jak najszybciej zgłosić ten fakt do organu paszportowego - może to być dowolny punkt paszportowy w kraju, niekoniecznie ten, który wydał dokument. Urzędnik przyjmie zgłoszenie, poprosi o złożenie oświadczenia o okolicznościach utraty oraz niezwłocznie unieważni dokument w centralnej ewidencji paszportów. Jeśli zachodzi podejrzenie kradzieży, warto też zgłosić się na policję. Po anulowaniu paszportu nie ma już możliwości „odwołania” tego działania - nawet jeśli dokument po kilku dniach się odnajdzie. Odzyskany, wcześniej zgłoszony jako utracony paszport należy obowiązkowo zwrócić do właściwego organu paszportowego i nie wolno się nim posługiwać przy przekraczaniu granicy. Próba użycia takiego dokumentu może spowodować poważne utrudnienia na kontroli granicznej.

Utrata paszportu za granicą - rola konsula i paszport tymczasowy

Jeżeli do utraty lub zniszczenia paszportu dojdzie podczas pobytu za granicą, pierwszym punktem kontaktu powinna być najbliższa polska placówka konsularna. W konsulacie trzeba złożyć oświadczenie o utracie dokumentu oraz wniosek o wydanie nowego paszportu lub paszportu tymczasowego. Konsul po potwierdzeniu tożsamości i obywatelstwa unieważni dotychczasowy dokument i może wydać paszport tymczasowy na powrót do miejsca stałego pobytu. Paszport tymczasowy ma krótszy okres ważności i służy przede wszystkim do umożliwienia powrotu do Polski lub do innego kraju stałego pobytu. Po powrocie powinieneś złożyć wniosek o „zwykły” paszport w punkcie paszportowym - np. w Lublinie, Siedlcach lub Białej Podlaskiej. W przypadku kradzieży paszportu konsul może również poprosić o okazanie zaświadczenia z lokalnej policji potwierdzającego zgłoszenie przestępstwa. Warto więc jak najszybciej udać się na komisariat, opisać okoliczności zdarzenia (podobnie jak w przypadku kradzieży na terenie kraju) i zachować kopię protokołu, który później przyda się zarówno w konsulacie, jak i przy ewentualnym zgłaszaniu szkody z polisy turystycznej. Taki dokument wzmacnia wiarygodność zgłoszenia utraty paszportu i może znacząco przyspieszyć procedury związane z wydaniem paszportu tymczasowego na powrót do kraju.

Wyrobienie nowego paszportu po utracie dokumentu

Po zgłoszeniu utraty paszportu w Polsce można od razu złożyć wniosek o wydanie nowego dokumentu. Procedura wyrobienia paszportu jest taka sama, jak przy standardowym wniosku - konieczne jest złożenie aktualnej fotografii biometrycznej, wniesienie opłaty paszportowej oraz osobiste stawiennictwo w punkcie paszportowym. Zgodnie z informacjami administracji, samo zgłoszenie utraty jest bezpłatne, natomiast wydanie nowego paszportu wiąże się z opłatą (co do zasady 140 zł, z możliwymi zniżkami dla niektórych grup). Jak już wspomniano, warto pamiętać, że po utracie paszportu nie można się nim więcej posługiwać, nawet jeśli zostanie odnaleziony przed odbiorem nowego dokumentu. Odnaleziony paszport należy z kolei oddać właściwemu organowi (wojewodzie lub konsulowi), niezależnie od tego, czy nowy paszport został już wydany, czy dopiero trwa procedura.

Jak zabezpieczyć się na wypadek utraty paszportu? Praktyczne wskazówki

Choć utrata paszportu często jest zdarzeniem nagłym, część problemów można ograniczyć, odpowiednio się przygotowując. Przed wyjazdem za granicę warto wykonać kopię paszportu (papierową lub skan w bezpiecznym schowku elektronicznym), co ułatwi potwierdzenie danych w konsulacie. Dobrym zwyczajem jest oddzielne przechowywanie dokumentu i gotówki oraz używanie hotelowych sejfów, jeśli są dostępne. Dla osób planujących zagraniczny wyjazd pomocne może być także zgłoszenie podróży w systemie Odyseusz lub przez usługi gov.pl, co ułatwia kontakt z konsulem w sytuacjach kryzysowych. W razie utraty paszportu poza UE przydatne jest również posiadanie przy sobie dowodu osobistego i numerów kontaktowych do polskiej placówki dyplomatycznej w danym kraju. Paszport tymczasowy i procedury awaryjne nie zastąpią ostrożności, ale pozwalają wrócić do kraju, gdy mimo wszystko dojdzie do utraty dokumentu. Znajomość podstawowych zasad, może oszczędzić wielu nerwów i przyspieszyć załatwienie formalności zarówno w kraju, jak i za granicą. Warto też zadbać o to, by ktoś z bliskich w Polsce miał dostęp do skanu Twojego paszportu i podstawowych danych np. z rezerwacji lotu czy ubezpieczenia. W sytuacji awaryjnej, kiedy utracisz nie tylko dokument, ale np. także telefon, taka osoba będzie mogła szybko przekazać Ci numer PESEL, serię i numer paszportu, kontakt do ubezpieczyciela czy potwierdzenie rezerwacji, co także znacznie ułatwi rozmowę z konsulem i przyspieszy załatwienie formalności związanych z wyrobieniem paszportu tymczasowego lub zgłoszeniem szkody.

Utrata Paszportu (1)

Co zrobić, gdy utracimy paszport